🧠 Tư duy kỹ sư vs tư duy coder: khác nhau ở đâu?

1. Coder và kỹ sư – khác nhau từ cách nhìn vấn đề

Nhiều người nghĩ: “Coder hay kỹ sư thì cũng đều là người viết code”.
Đúng, nhưng khác nhau nằm ở cách họ tư duy, không phải ở số dòng code.

• Coder tập trung vào: làm sao để code chạy

• Kỹ sư tập trung vào: làm sao để giải quyết vấn đề một cách bền vững

Hai cách tiếp cận này tạo ra sự khác biệt rất lớn khi dự án phát triển, scale, hoặc gặp sự cố.

---

2. Tư duy coder: hoàn thành task là mục tiêu

Tư duy coder thường có những đặc điểm sau:

• Nhận yêu cầu → viết code → test chạy được → xong

• Ít đặt câu hỏi về tại sao phải làm tính năng này

• Ưu tiên giải pháp nhanh, miễn là đáp ứng yêu cầu hiện tại

• Quan tâm nhiều đến syntax, framework, thư viện

Coder không xấu. Thực tế, ai cũng bắt đầu từ coder.
Vấn đề là nếu chỉ dừng lại ở đây, bạn rất dễ:

• Bị thay thế

• Gặp khó khi dự án phức tạp

• Khó thăng tiến lên senior/lead

---

3. Tư duy kỹ sư: giải quyết vấn đề là trọng tâm

Kỹ sư tiếp cận cùng một task, nhưng với câu hỏi khác:

• Vấn đề gốc ở đây là gì?

• Giải pháp này có ảnh hưởng gì về lâu dài?

• Có rủi ro về hiệu năng, bảo mật, bảo trì không?

• Nếu scale gấp 10 lần thì sao?

Thay vì chỉ hỏi “viết thế nào?”, kỹ sư hỏi “có nên viết thế này không?”

👉 Kỹ sư viết ít code hơn, nhưng quyết định nhiều hơn.

---

4. So sánh nhanh: Coder vs Kỹ sư

---

5. Vì sao tư duy kỹ sư ngày càng quan trọng?

Trong thời AI:

• Viết code nhanh không còn là lợi thế lớn

• Boilerplate, CRUD, test cơ bản → AI làm rất tốt

• Syntax không còn là rào cản lớn

Những gì AI chưa thay thế được:

• Hiểu bối cảnh hệ thống

• Đưa ra quyết định kỹ thuật đúng

• Cân bằng giữa business – kỹ thuật – thời gian

• Chịu trách nhiệm cho hệ thống chạy ổn định

👉 Đó chính là vùng đất của tư duy kỹ sư.

---

6. Làm sao để chuyển từ tư duy coder sang tư duy kỹ sư?

🔹 1. Luôn hỏi “tại sao”

Trước mỗi task, hãy tự hỏi:

• Vì sao feature này tồn tại?

• User thực sự cần gì?

• Có cách đơn giản hơn không?

---

🔹 2. Nghĩ về hậu quả dài hạn

Trước khi chọn giải pháp:

• 6 tháng nữa code này có dễ sửa không?

• Người khác có hiểu không?

• Nó có tạo technical debt không?

---

🔹 3. Hiểu hệ thống, không chỉ phần mình code

Kỹ sư giỏi hiểu bức tranh toàn cảnh:

• Backend ↔ frontend

• Database ↔ performance

• Infra ↔ scale

---

🔹 4. Học cách chấp nhận trade-off

Không có giải pháp hoàn hảo, chỉ có giải pháp phù hợp nhất trong bối cảnh hiện tại.
Kỹ sư giỏi là người biết chọn và chịu trách nhiệm cho lựa chọn đó.

---

7. Kết luận

Coder giúp bạn vào nghề.
Tư duy kỹ sư giúp bạn ở lại lâu dài và đi xa.

Viết code là kỹ năng.
Tư duy kỹ sư là giá trị.

Nếu bạn muốn phát triển sự nghiệp bền vững trong ngành phần mềm, hãy bắt đầu chuyển từ:
“Làm sao để code chạy?”
sang
“Làm sao để hệ thống vận hành tốt?”

You need to login in order to like this post: click here