Mỗi độ hoa đào nở rộ, những cơn mưa xuân lất phất bên thềm, lòng người Việt Nam ở khắp mọi miền Tổ quốc và cả nơi xa xứ lại xốn xang, bồi hồi hướng về khoảnh khắc thiêng liêng nhất trong năm – Tết Nguyên Đán. Tết không chỉ là sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mà còn là sợi dây vô hình kết nối quá khứ với hiện tại, là hành trình trở về với cội nguồn thân thương.
1. Những Ngày Chuẩn Bị Rộn Ràng – “Tháng Chạp Ăn Tết”
Không khí Tết thực sự bắt đầu từ những ngày cuối tháng Chạp. Cả gia đình cùng nhau bước vào mùa “dọn nhà đón Tết”. Hình ảnh ông bà, cha mẹ, con cháu cùng nhau lau chùi bàn thờ gia tiên, quét dọn nhà cửa sạch sẽ để xua đi những điều không may của năm cũ, đón chào vận may mới.
Đi chợ Tết có lẽ là một thú vui tao nhã. Chợ những ngày giáp Tết không chỉ đông đúc mà còn rực rỡ sắc màu. Gian hàng nào cũng chất đầy nào lá dong xanh mướt, gạo nếp thơm, thịt mỡ, củ hành, những câu đối đỏ thắm và đặc biệt là những cành đào, cành mai khoe sắc.
Nhưng có lẽ, nghi lễ thiêng liêng và quan trọng nhất là lễ cúng ông Công, ông Táo (23 tháng Chạp). Vào ngày này, mỗi gia đình lại chuẩn bị mâm cơm cúng tiễn Táo quân về trời, thả cá chép – phương tiện duy nhất đưa các ngài lên thiên đình để báo cáo mọi việc tốt lành trong một năm qua.
2. Đêm Giao Thừa – Khoảnh Khắc Thiêng Liêng Nhất
Khi kim đồng hồ điểm sang 12 giờ, cả đất trời như bừng sáng trong khoảnh khắc giao thừa. Đây là thời khắc trừ tịch, thiêng liêng nhất, khi năm cũ qua đi và năm mới bắt đầu.
Người Việt thường làm mâm cơm cúng giao thừa (lễ trừ tịch) ở ngoài trời để tạ ơn trời đất và cầu xin một năm mưa thuận gió hòa, an lành. Sau đó, cả nhà quây quần bên mâm cơm đầu năm, cùng nhau chúc tụng sức khỏe, may mắn. Đặc biệt, phong tục “xông đất” đầu năm rất được coi trọng. Người đầu tiên bước vào nhà với vận mệnh tốt lành sẽ mang theo may mắn cho cả gia đình trong suốt năm mới.
3. Hương Vị Tết Trong Từng Món Ăn
Ẩm thực Tết là sự kết tinh của đất trời và lòng hiếu khách của người Việt. Mâm cỗ Tết truyền thống thường có bốn món chính không thể thiếu:
-
Bánh Chưng/Bánh Tét: Vuông vắn như đất (bánh chưng miền Bắc), tròn đầy như trời (bánh tét miền Nam). Chiếc bánh được gói ghém từ gạo nếp ngon, đỗ xanh, thịt mỡ, gói trong lá dong, luộc trong suốt đêm canh, mang ý nghĩa tượng trưng cho sự no ấm, tri ân tổ tiên.
-
Thịt Đông: Món ăn đặc trưng của tiết trời se lạnh miền Bắc, được nấu từ thịt lợn, mộc nhĩ, đông lại tự nhiên nhờ thạch trong da lợn.
-
Dưa Hành, Củ Kiệu: Món muối chua thanh mát, giòn giòn, ăn kèm với thịt mỡ, bánh chưng để giải ngán và kích thích vị giác.
-
Giò Lụa, Chả Quế: Tượng trưng cho sự sung túc, đủ đầy.
4. Những Phong Tục Đẹp Đẽ Ngày Xuân
Tết là dịp để trao gửi yêu thương và vun đắp tình thân.
-
Chúc Tết và Lì Xì: Sáng mùng Một, con cháu mặc quần áo mới, đến chúc thọ ông bà, cha mẹ và nhận những phong bao lì xì đỏ thắm với lời chúc may mắn, phát tài. Đây không chỉ là tiền mà còn là lộc xuân, là lời chúc cho một năm bình an và phát triển.
-
Đi Lễ Chùa Đầu Năm: Người Việt thường đi lễ chùa vào những ngày đầu năm để cầu bình an, may mắn cho gia đình, vừa là để tìm về chốn tâm linh thanh tịnh sau một năm bộn bề lo toan.
Tết cổ truyền Việt Nam là cả một bầu trời ký ức tuổi thơ, là những giá trị văn hóa được gìn giữ qua hàng ngàn năm lịch sử. Dù cuộc sống hiện đại có nhiều đổi thay, Tết vẫn luôn là điểm hẹn của trái tim, là ngày để chúng ta được sống chậm lại, yêu thương nhiều hơn và trân trọng những phút giây sum vầy bên gia đình.
Chúc mọi người một năm mới An Khang – Thịnh Vượng – Vạn Sự Như Ý!
