Tính đến tháng 4, mô hình hàng đầu của Mỹ là Claude Opus 4.7 đạt 1.503 điểm Elo, chỉ hơn 36 điểm so với mô hình của hàng đầu Trung Quốc Qwen-3.5Max-Preview, theo bảng thống kê Arena Leaderboard. Từ 3 năm trước, trang web này xếp hạng các mô hình ngôn ngữ lớn khi đưa ra câu trả lời cho một câu hỏi hoặc câu lệnh.
Khi bắt đầu có xếp hạng, mô hình AI tốt nhất của Trung Quốc là chatglm-6b mới đạt gần 1.000 điểm Elo, kém 300 điểm so với GPT-4, mô hình tốt nhất thế giới khi đó do công ty Mỹ OpenAI phát triển. Khoảng cách hiệu năng giữa hai mô hình là hơn 30%.
Trung Quốc lần đầu bắt kịp Mỹ vào tháng 1/2025, khi DeepSeek-R1 ra mắt và chỉ kém Chat-GPT o1 khoảng 5 điểm Elo, chênh lệch 0,4%. Điểm Elo là một hệ thống xếp hạng dùng để đo sức mạnh tương đối của các đối thủ khi thi đấu với nhau, ban đầu được nhà vật lý Arpad Elo áp dụng cho cờ vua.
“Một năm qua, khoảng cách hiệu năng biến động giữa mức gần như ngang bằng hoặc chênh lệch một chữ số. Điều này đáng chú ý vì hai nước vốn có môi trường phát triển và bối cảnh thể chế khác biệt”, theo báo cáo 2026 AI Index do Viện Human-Centered AI (HAI) của Đại học Stanford công bố cuối tháng 4.
“Khoảng cách sát sao giữa những mô hình AI tốt nhất trong bảng xếp hạng thể hiện các hãng đang cạnh tranh về chi phí, độ tin cậy và tính hữu ích trong thực tế”, trang MIT Technology Review nhận định.
Mỹ vẫn chiếm ưu thế rõ ràng về số lượng. Các công ty Mỹ như Anthropic, xAI, Google, OpenAI… chiếm 18 trong top 20 mô hình xử lý văn bản – bao gồm viết, giải toán, lập trình – theo xếp hạng Arena AI tính đến tuần cuối tháng 4. Hai vị trí còn lại thuộc về Alibaba và z.AI từ Trung Quốc. Nước này có nhiều công ty góp mặt trong danh sách như Bytedance, DeepSeek, Moonshot, Meituan nhưng chưa đứng ở vị trí cao.
Tuy nhiên, Trung Quốc dẫn trước về số lượng công bố, sáng chế và trích dẫn, theo báo cáo của HAI. Số liệu mới nhất tính đến 2024 (do có độ trễ về thống kê nghiên cứu) cho thấy Trung Quốc chiếm 17,8% số lượng công bố về AI còn Mỹ đạt 7,3%.
Trung Quốc cũng là “nguồn cung” của hơn 1/5 tổng số trích dẫn liên quan đến AI năm 2024 trên toàn cầu, gấp 1,6 lần Mỹ.
Cùng năm, toàn cầu có hơn 130.000 bằng sáng chế AI, trong đó Trung Quốc áp đảo khi chiếm 74,2%, tiếp theo là Mỹ với 12,1% và châu Âu đứng thứ ba với 3%. Thập kỷ qua, tỷ trọng sáng chế của Mỹ giảm dần từ mức đỉnh gần 43% năm 2015, trong khi Trung Quốc tăng từ dưới 20% lên tỷ lệ hiện tại. Tuy có sự dịch chuyển giữa hai nước, xu hướng nhất quán là khối lượng lớn hoạt động nghiên cứu phát triển AI vẫn đang tập trung vào một số ít quốc gia.
Dù vậy, Trung Quốc vẫn đứng sau Mỹ về tỷ trọng trong số 100 nghiên cứu AI được trích dẫn nhiều nhất (41% so với 64%) nhưng tăng mạnh so với 34% vào năm ngoái.
Bằng sáng chế và công bố phản ánh các giai đoạn khác nhau trong chuỗi nghiên cứu phát triển. Việc Trung Quốc dẫn đầu ở cả hai và đang tăng tỷ trọng sở hữu những nghiên cứu top 100 cho thấy nước này ngày càng có ảnh hưởng trong lĩnh vực khoa học trí tuệ nhân tạo.
nguồn: https://vnexpress.net/trung-quoc-gan-bat-kip-my-ve-hieu-nang-ai-5067916.html
